Bibliofilie

Geboortedag grafisch vormgever Anthon Beeke (1940-2018). Hij ontwierp o.a. talloze affiches, maar is het meest bekend van zijn blotevrouwenalfabet uit 1969, dat later in kleur is heruitgebracht. Weetje: de dames liggen in het lettertype Baskerville Old Face.

Ik had en heb weinig met hiphop, rap en moderne R&B, maar er was één uitzondering: Neneh Cherry. Ik heb haar carrière een tijdje gevolgd en ben zo'n 30 jaar geleden bij een concert van haar geweest in Vredenburg. Recent verscheen haar autobiografie. Vandaag is Neneh 62 geworden.

Geboortedag Laurie Langenbach (1947-1984). Ze begon als popjournaliste (en kreeg liefdesrelaties met Vangelis en Wally Tax), schreef en zong liedjes, maar richtte ook, nog vóór de Dolle Mina's, het feministische Woman Power op. Een veelzijdige, veel te jong gestorven vrouw.

Gitaarheld Robin Trower is vandaag 81 geworden. Voor hij zijn eigen band samenstelde speelde hij bij Procol Harum. 'Bridge of sighs' is een veelgecoverd nummer, en een van zijn beste. De door Hendrix beïnvloede Trower is typisch zo'n artiest die je live moet horen. 'Live!' uit 1976 is prachtig.

Geboortedag dichter en schrijver Ed. Hoornik (1910-1970). Na de Tweede Wereldoorlog, die hij ternauwernood overleefde, ging de dood een bepalende rol spelen in zijn leven en werk. Onderstaand twee gedichten die ik persoonlijk bijzonder mooi vind.

Geboortedag Heere Heeresma (1932-2011), die prachtige boeken schreef als 'Een jongen uit plan Zuid' en het klassiek geworden reviaanse verhaal over een kleinburgerlijk milieu, 'Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp'. Voor de liefhebber zijn z'n erotische verhalen ook niet te versmaden.

Geboortedag zanger en bassist Randy Meisner (1946-2023), medeoprichter en de 'hoge stem' van de Eagles. Hij zong o.a. de hit 'Take it to the limit'. Toen Meisner de Eagles verliet werd hij vervangen door Timothy B. Schmit, die hem eerder ook al verving bij Poco.

Geboortedag illustrator Charles Boost (1907-1990). Zijn kenmerkende stijl was populair in de periode tussen pakweg 1946 en 1965, toen er veel humoristische boekjes verschenen. Zijn tekeningen zijn o.a. terug te vinden in boeken van Simon Carmiggelt en Henri Knap.

Geboortedag Ethel Portnoy (1927-2004). De schrijfster en essayiste waardeer ik vooral om haar korte verhalen. Ze verzamelde broodjeaapverhalen, verzonnen gebeurtenissen die als waargebeurd worden doorverteld. In het kader van Internationale Vrouwendag is onderstaand citaat wel aardig.

Geboortedag C. Joh. Kieviet (1858-1931), de schepper van Dik Trom. Het is nauwelijks voor te stellen, maar Kieviet kon aanvankelijk geen uitgever vinden voor zijn boek. De avonturen van Dik Trom zouden moreel discutabel zijn omdat hij met zijn kwajongensstreken het gezag bespot.

Geboortedag singer-songwriter Townes Van Zandt (1944-1997), de componist van veelgecoverde juweeltjes als 'Pancho & Lefty', 'If I Needed You' en 'Flyin' Shoes'. Geloof me: het indringende 'Live At The Old Quarter' is een geweldig livealbum. 'Onwereldse schoonheid', aldus een recensent.

Sterfdag Theo van Doesburg (1883-1931). Met Piet Mondriaan oprichter van kunstbeweging De Stijl, waartoe ook Gerrit Rietveld behoorde. Onder het pseudoniem I.K. Bonset schreef Van Doesburg (óók een pseudoniem) dadaïstische poëzie, en onder de naam Aldo Camini een roman.

Geleerden gaan ervan uit dat 7 maart de sterfdag is van Aristoteles (384 v. Chr. - 322 v. Chr.). De leerling van Plato, leraar van Alexander de Grote en stichter van het Lyceum hield zich met veel takken van wetenschap bezig en werd daarom 'de meester van hen die weten' genoemd.

David Gilmour is vandaag 80 geworden. De Pink Floyd-gitarist met dat specifieke, lyrische geluid bracht vorig jaar zowaar het beste soloalbum van zijn carrière uit, 'Luck and strange'. Gilmour heeft een van de mooiste gitaarsolo's uit de rockmuziek op zijn naam staan, die in 'Comfortably numb'.

Dichteres Marijke Hanegraaf is vandaag 80 geworden. Ze was o.a. stadsdichter van Nijmegen. Tot begin dit jaar werkte ze ook voor Poëziecentrum Nederland. Onderstaand een prachtig gedicht uit haar bundel 'Restruimte'.

Geboortedag Gabriel García Márquez (1927-2014). De Nobelprijswinnaar schreef met 'Honderd jaar eenzaamheid' en 'Liefde in tijden van cholera' twee van de beroemdste Zuid-Amerikaanse romans. Kortgeleden verscheen 'De weg naar Macondo', met enkele niet eerder vertaalde verhalen.

In Nederland is er sindsdien veel verbeterd, maar het nu heersende neoliberalisme zorgt weer voor andere problemen.

Geboortedag Rosa Luxemburg (1871-1919), de filosoof en revolutionair die streed tegen totalitarisme en de door het kapitalisme gedicteerde omstandigheden waarin arbeiders moesten leven. Joke J. Hermsen schreef een compact boekje over haar inzichten en die van geestverwant Hannah Arendt.

Ik vond 'Omstandigheden' mooi, dus ja.

Koos van Zomeren, de schrijver wiens werk véél meer gelezen (én gerecenseerd) moet worden, is vandaag 80 geworden. Zijn stijl is subliem, vol prachtige observaties. Ook als columnist vind ik hem van eenzame klasse. Ik roep het al jaren: onbegrijpelijk dat hij de P.C. Hooft-prijs nog niet heeft.

Geboortedag Ryszard Kapuściński (1932-2007), de Poolse journalist die in de frontlinie stond van staatsgrepen en andere gebeurtenissen en daar prachtige reportages over maakte, geschreven 'met het inzicht van een historicus en de stijl van een dichter', aldus de Volkskrant.

Geboortedag Hans Verhagen (1939-2020). Voor zijn poëzie kreeg hij in 2009 de P.C. Hooft-prijs. Hij was ook kunstschilder en televisiemaker. Zo was hij o.a. betrokken bij programma's als 'Het gat van Nederland' en 'Hoepla' (u weet wel, van die krantscène met Phil Bloom). Onderstaand twee gedichten.

Tom Pauka is vandaag 92 geworden. In de jaren 80 schreef hij een verhalenbundel, een novelle en enkele romans. Meer nog dan schrijver was hij organisatieadviseur. Ook was hij spindoctor van Joop den Uyl. Weetje: Pauka introduceerde de ombudsman in Nederland.

Mijn oudere broer, die mij een gedegen muzikale opvoeding heeft gegeven (inclusief overhoringen, echt waar), was niet alleen groot liefhebber van Led Zeppelin, maar een nog grotere fan van Rory Gallagher (1948-1995), wiens geboortedag het vandaag is. 'Irish Tour '74' kan ik wel dromen.

Geboortedag Godfried Bomans (1913-1971). Hoe onterecht het is dat de literaire wereld hem niet serieus nam, blijkt alleen al uit 'Erik of het klein insectenboek', 'Sprookjes' en zijn beschouwingen. Recent verscheen de biografie. Er is een Genootschap actief, kijk op godfriedbomans.nl en word lid!

Geboortedag Multatuli, ps. van Eduard Douwes Dekker (1820-1887), de grootste schrijver van de 19e eeuw. 'Max Havelaar' wordt, naar inhoud en vorm, beschouwd als de eerste moderne Nederlandse roman. Uit 'Ideën' is postuum 'Woutertje Pieterse' als zelfstandig boek gepubliceerd.

Geboortedag componist Frédéric Chopin (1810-1849), de 'meester van de pianostukken'. Geen man van grote symfonieën, maar meer van etudes, preludes, mazurka's en polonaises (en denk bij die laatste niet aan onze variant). Mijn favoriet: Etude opus 10 nr. 3 'Tristesse'. Magnifiek!

Ongelooflijk maar waar: op 1 maart 1978 werd de lijkkist van Charlie Chaplin (1889-1977) opgegraven en gestolen door Roman Wardas en Gantcho Ganev, die losgeld eisten. Daar ging de weduwe niet op in. De dieven én de kist werden opgespoord en op 17 mei 1978 is Chaplin herbegraven.

Geboortedag Jan Pieter Heije (1809-1876), de arts en tekstdichter die kinderliedjes schreef als 'Zie de maan schijnt door de bomen', 'Een karretje dat op de zandweg reed' en 'De zilvervloot'. De teksten werden veelal op muziek gezet door J.J. Viotta.

Geboortedag dichter en journalist Jan Eijkelboom (1926-2008). Hij was medeoprichter van het literaire tijdschrift Tirade en stadsdichter van Dordrecht. Onderstaand twee fraaie gedichten van zijn hand.