Hoezee!
Aflevering 9 van Boeken voor Lezers. Vader en zoon Heinen over Giorgio Bassani.
Maar ook over een eclips op Elba, ‘Vamos a la Playa’, Café Aba-Jour, een zweepslagenringtone, Pieter Steinz, tennissen met Antonioni en het onovertroffen Ferrara.
Luistert allen!
open.spotify.com/episode/2s2x...
349.10. Diverse personages komen in verschillende boeken voor. Hun wereld is Ferrara: je kunt elke wandeling en fietstocht van de personages volgen op de plattegrond van het historisch centrum, want de genoemde straten en gebouwen bestaan - op een enkele uitzondering na – nog steeds.
349.9. Bassani’s romans, novellen en verhalen vormen, met alle onderlinge verschillen, ook één geheel: de Romanzo di Ferrara. Ze geven samen een beeld van het leven van joodse en andere inwoners van Ferrara in de jaren 20, 30 en 40 van de vorige eeuw.
349.8. De bundel ‘De geur van hooi’ (1972) bevat een mix van verhalen over het Ferrara van de jaren 30 en 40, autobiografische verhalen over Bassani en zijn vrouw die zich na de oorlog afspelen en een beschouwing over de ontstaansgeschiedenis van zijn eerste verhalenbundel.
349.7. De ik-figuur kiest uiteindelijk voor isolement. Net als in de romans is buitengesloten zijn een belangrijk thema, al is de joodse achtergrond van de verteller in dit geval ondergeschikt.
349.6. In de novelle ‘Achter de deur’ (1964) wordt de interactie tussen een aantal middelbare scholieren beschreven: rivaliteit, coalities, heersers en dienaren, verraad. Sociale achtergronden, fysieke eigenschappen en intelligentieverschillen bepalen de pikorde.
349.5. …. het veelvuldig gebruik van indirecte rede om de gedachtengang van iemand (of van ‘de mensen’) weer te geven en daarnaast de zinnetjes waarin de verteller vragen stelt of commentaar levert); en de afstand die aan het begin van een verhaal vaak tot het gebeuren wordt gecreëerd.
349.4. In recensies wordt de stijl van Bassani ‘glashelder’ genoemd. Niettemin viel mij de sarcastische toon op waarmee het ongemak van de hele en halve fascisten van Ferrara wordt vertolkt over de aanwezigheid een joodse overlevende van de holocaust …..
349.3. ‘Binnen de muren’ gaat over het Ferrara van de jaren 30 en 40: over de nachtelijke executie van 11 burgers door de fascisten op straat in 1943, over de terugkeer van een joodse overlevende van de concentratiekampen, over de onderling verdeelde, machteloze antifascisten in de stad enz.
349.2. De eerste bundel verscheen (in 1956) onder de titel ‘Cinque storie ferraresi’ (5 Ferrarese verhalen); deze werden later (1973) bewerkt en uitgegeven onder de titel ‘Binnen de muren’.
349.1. Naast zijn meesterwerken, de romans ‘De gouden bril’ (1958), ‘De tuin van de Finzi-Contini’ (1962) en ‘De reiger’ (1968), schreef Giorgio Bassani een novelle en twee verhalenbundels. Alle spelen zich af binnen de muren van de stad Ferrara.
128.4. “Nothing one can say will either communicate or affect the genius of this book. To pass judgment on it is almost insolence – even judgment that is merely celebration and homage."
–George Steiner, The New Yorker
128.3. Door voortdurend op de vlucht te zijn overleefde Nadjezjda de Stalintijd, samen met dichteres Anna Achmatova. Nadjezjda bewaarde het werk van haar man door zijn gedichten te memoriseren. In 1964 mocht zij terugkeren naar Moskou, waar ze haar memoires schreef.
128.2. Nadjezjda geeft in deel 1 een levendig, onovertroffen beeld van het leven van haar man en zijn literaire vrienden tijdens de eerste golf van Stalinterreur in de jaren 30. Zij beschrijft en analyseert de vernietiging van morele en culturele waarden in het Rusland van die tijd.
128.1. In 1970 en 1974 verschenen de twee delen van de memoires van Nadjezjda Mandelstamm over het leven en de dood van haar man, de dichter Osip Mandelstam, onder de terreur van Stalin in de jaren dertig. Osip werd in 1934 gearresteerd en overleed in een kamp in 1938. (🧵1-4)
Nog niet binnenkort, maar hij zou zeker in aanmerking komen.
Hoera. Aflevering 8 van Boeken voor Lezers bestaat!
We hebben het over de geweldige (en gruwelijke) Han Kang, de Zuid-Koreaanse geschiedenis en Nobelprijzen.
En over A. Alberts, 'Smilla's gevoel voor sneeuw', Guus Hiddink en veel meer.
Heinen & Heinen, tot uw dienst.
open.spotify.com/episode/3zOm...
32.5. “...a powerful account of the devastation wrought by the dispersal of the Jews from Prague and their treatment by the Nazis.”
“... an intense sense of place and the relationship of buildings to their history, including,[…] Antwerp railway station [and] Tower Hamlets cemetery.” (The Guardian)
32.4. Vaak vertelt de verteller, dat hoofdpersoon Austerlitz vertelde, dat iemand aan hem heeft verteld dat hij of zij ergens getuige van was: deze manier van vertellen zet de lezer op afstand en maakt hem/haar tot deelnemer aan een moeizame zoektocht naar het verleden.
32.3. Het boek kent geen hoofdstukken en ook geen alinea-indeling. De (door Ria van Hengel voortreffelijk vertaalde) zinnen zijn vaak lang, maar vloeiend leesbaar. Dialogen komen er niet in voor, gesprekken worden naverteld, in de indirecte rede.
32.2. Met literaire middelen en met foto’s wordt de werkelijkheidsillusie van de roman versterkt.
Sterke motieven en beklijvende metaforen (bijv. het steeds terugkerende motief ‘vestingstad’ en de vele treinstations die een belangrijke rol in het verhaal spelen).
32.1. Meesterwerk. Originele, intrigerende en ontroerende roman, die zich in steeds kleiner wordende cirkels naar de kern van het verhaal beweegt. Die kern is de afkomst van de hoofdpersoon en de zoektocht naar zijn joodse ouders, verdwenen in de oorlog.
348.5. Zij probeert in de roman moeizaam tastend vat te krijgen op de persoonlijkheid van haar broer en zijn einde te begrijpen, waarbij ze met haar eigen schuldgevoel als nabestaande te kampen heeft en rekenschap aflegt over haar eigen rol in zijn leven.
348.4. De vertelster voelt zich als oudere zus verantwoordelijk voor haar broer (hun moeder is heel vroeg overleden); haar huis is een tijdlang een tweede thuis voor Richard en het meisje.
Zij wisselt het relaas over Richards volwassen leven af met jeugdherinneringen.
348.3. Richard is een aparte man, hij laat geen emoties zien, vertelt vaak verzonnen verhalen over zichzelf. Zijn pantser wordt doorbroken als een ex-vriendin haar dochtertje bij hem achterlaat, die haar nieuwe ‘papa’ meteen in die rol accepteert, waarna beiden onafscheidelijk worden.
348.2. Monica Helfer schrijft in haar van de eerdere autobiografische romans bekende compacte, nuchtere stijl; het verhaal is bij vlagen aangrijpend, maar nergens larmoyant.
348.1. Na ‘Die Bagage’ (2020) over haar grootmoeder en ‘Vati’ (2021) over haar vader (zie over beide romans post nr. 309) schreef Monica Helfer een derde, minstens even sterke, autobiografische roman over haar broer Richard, die op zijn 30ste een einde aan zijn leven maakte. (🧵1-5)
Aflevering 7 van Boeken voor Lezers!
Over sterrennachten, lekenpreken en de vraag hoe diep je in een ziel mag kijken.
(en over La Coupole, Sarah Arnolds, Micha Wertheim en nog veel meer).
Kortom: over de brieven van Vincent van Gogh.
Geheel de uwe,
Heinen & Heinen
open.spotify.com/episode/3Z4b...
127.3. Tip Marugg (1923 – 2006) woonde in een afgelegen huis op een voormalig landgoed – zijn bijnaam: “de heremiet van Pannekoek” - en hield zich bezig met schrijven, met zijn honden en met zijn drank. “Ik schrijf, en ik drink, om geen zelfmoord te plegen”.
127.2. De twijfels over de zin van zijn leven zijn verbonden met wanhoop over de situatie op het eiland dat zijn thuis is. De maatschappij desintegreert; de noodzakelijke integratie van de verschillende bevolkingsgroepen is nog nauwelijks begonnen; racisme is de norm.
