@ovt-vpro
De onvoltooid verleden tijd, elke zondag 10.00-12.00 op NPORadio1. Ook het thuis van je favoriete geschiedenisverhalen-podcast (Mina & mevrouw, Kweekje mi kwekipikin, De plantage van onze voorouders). Vind OVT in elke podcastapp. vpro.nl/ovt
Maar liefst twee podcasts van OVT zijn bekroond tot 'Meesterverteller 2025' door Stichting Verhalende Journalistiek: 'Zorgvuldig, geduldig en meesterlijk verteld'. Luister ‘De 11 stemmen van Srebrenica’ en 'Liefste Lies' in je podcast-app. #podcast
'Je mocht er niet over praten. Dat was het officiële beleid van Nederlandse ziekenhuizen.’ Intersekse mensen worden geboren met zowel mannelijke als vrouwelijke fysieke kenmerken. Marleen Hendrickx is zelf intersekse en wil met haar voorstelling ‘Enfin Barbin’ intersekse zijn vieren.
Arabist en antropoloog Leo Kwarten ziet een terugkerend patroon tussen de Amerikaans-Israëlische aanval op Iran en eerdere Amerikaanse ‘strafexpedities’ in Libië en Soedan in de jaren tachtig en negentig: "Dat leidde nergens toe. Drie jaar na de aanval op Soedan vond 9/11 plaats."
Vliegtuigmaatschappijen kunnen er niet meer tanken, de bussen rijden nauwelijks, winkels zijn leeg en Venezuela levert geen olie meer. Zo wil VS Cuba weer helemaal afknijpen, totdat het communistische regime valt. Maar Cubanen hebben erger meegemaakt, vertelt Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman.
Te koop: het rijtjeshuis van zeeheld, admiraal en niet-onomstreden nationaal icoon Michiel de Ruyter in Vlissingen. Gepensioneerd archivaris Ad Tramper nam een kijkje in het huis: 'Je hebt wat verbeelding nodig, maar er zijn zeker nog authentieke details.'
In Nederland is Bert Flint vrijwel onbekend, maar in Marokko is hij een culturele grootheid. De Oost-Groningse kunstverzamelaar onthulde in de jaren '50 de waarde van alledaagse plattelandsvoorwerpen. Zijn museum vol tapijten, zilverwerk en houtsnijwerk trok bezoekers vanuit de hele wereld.
Toen het VK de Chagos-eilanden wou overdragen aan Mauritius werd de VS woedend, want er ligt een grote Amerikaanse basis. Maar de voormalige bewoners worden vergeten. Ze verlieten in de jaren ‘70 het archipel onder dwang. Hun verhaal hoor je in 'Pottenkijkers ongewenst'.
Staan we aan het begin van een nieuwe wapenwedloop?
Trump dreigt voor het eerst sinds de Koude Oorlog met het herstarten van kernproeven, het kernwapenverdrag met Rusland: START 2 is verlopen en dan komt China er als nieuwe nucleaire speler bij. Michal Onderco duidt de nieuwste ontwikkelingen.
'IJzeren Kanselier' Otto von Bismarck, bekend om zijn realpolitiek, wist als geen ander het machtsevenwicht te verpersoonlijken. Zijn invloed is nog steeds voelbaar. "Hij komt overal terug om keuzes te legitimeren' Duitslandkenner Hanco Jürgens.
De wooncrisis in Nederland is schrijnend. Zouden we iets kunnen leren van de naoorlogse volkshuishesting? OVT-gast Wouter Beekers, wiens boek ‘Wonen, wonen, wonen’ deze maand uitkwam, vertelt ons meer:
“Die huisvesting en dat volk hoorden bij elkaar. Daar zijn we wel een paar dingen kwijtgeraakt.”
Dit zijn deze week de historische tips van Nadia Bouras:
📚️ Mother Mary comes to me - Arundhati Roy
📚️ De donkere kamer (Een geschiedenis van migraine) - Celia Svedhem
🎬️ Lions By The River Tigris - Zaradasht Ahmed
www.vpro.nl/ovt/artikele...
Volle zalen en erg gemengde reacties. 'Wuthering Heights' roept heel wat controverse op. Anglist Kristine Johanson noemt het een dappere film die de confrontatie opzoekt over genderrelaties. Toch was ze teleurgesteld. "Lastig om de ziel en liefde te vinden."
Navalny werd in zijn cel vergiftigd met kikkergif. Maar het Kremlin ontkent dat. 'Gifmoorden zijn een typisch Russische traditie,' zegt Russische inlichtingendienstexpert Ben de Jong. 'Deze politieke intimidatie creëert een klimaat van grote angst.'
Manipulatie, misleiding, alles mag, zolang je als leider de macht maar behoudt. Dat zou Machiavellisme zijn. Maar dat doet de man zelf geen eer aan, zegt filosoof Tinneke Beeckman. 'Hij wilde juist het volk machtstactieken van heersers leren zodat ze zelf in kunnen staan voor hun veiligheid.'
Voor cosmetische ingrepen en fitness-routines was ondermode de manier om onze contouren aan te passen aan het heersende schoonheidsbeeld. In de OVT Doc: 'het perfecte silhouet' hoor je hoe onderkleding onze lichamen door de eeuwen heen verdoezelde of juist accentueerde. www.vpro.nl/ovt/artikele...
Dit zijn deze week de historische tips van onze recensent Sanne Frequin.
Het eeuwige leven - Tiina Raevaara (vert. Sophie Kuiper)
Halewijn - Else Boer
Metamorfosen - Tentoonstelling in het Rijksmuseum
Nog nooit zijn er zoveel Papoea-objecten vertoond als in 'Tijd voor Papoea', de nieuwe tentoonstelling van Het Wereldmuseum in Leiden. Conservator Wonu Veys en cultuurhistoricus Nancy Jouwe bezochten samen het museumdepot: "Daar vond een spirituele uitwisseling plaats."
In 'Het recht van de sterkste' #3 staan we stil bij Niccolò Machiavelli, misschien wel de bekendste machtsdenker uit de geschiedenis. Dat hij bekendstaat als cynicus, is volgens biograaf Tinneke Beeckman onterecht: "Hij pleitte voor vrijheid en inspraak van de bevolking."
Eén op de drie kinderen die een bril nodig heeft, draagt geen of geen goede bril. De oogkwaliteit van kinderen daalt, maar veel gezinnen kunnen een bril niet betalen. "Zo kan het niet doorgaan," zegt Hans Spekman, voorzitter van het Jeugdeducatiefonds.
De wooncrisis wordt steeds schrijnender. In het nieuwe coalitieakkoord staan grootse plannen met zelfs nieuwe wijken en steden. Directeur van Stichting Visitatie Woningcorporaties Wouter Beekers is blij met de aanpak, maar vraagt zich af of het wel realistisch is.
Wat gebeurt er met recht en moraal als macht wint? Trump neemt afstand van alle regels. In Davos noemen Europese leiders zijn koers een breuk met de internationale orde.
Hoogleraar militaire ethiek en leiderschap Lonneke Peperkamp deelt haar blik op deze expliciete breuk.
Koningin Máxima is begonnen met een reservistenopleiding, en zij is lang niet de enige. Steeds meer burgers stellen zichzelf op vrijwillige basis beschikbaar om te vechten. Tijmen Dokter, militair historicus en reservist vertelt hoe reservisten van nu zich verhouden tot hun voorgangers.
'Iedereen is vogelvrij.' Met de terreur van ICE is in de VS de grens naar binnen gekomen, vertelt Amerikakenner Casper Thomas in 'OVT'.
ICE is opgericht na 9/11 maar speelt sinds Trump II een sleutelrol in de 'war on terrorism'. "Maar nu voert Amerika een oorlog tegen haar eigen burgers."
In Italië is de vondst van de eeuw gedaan. Archeologen ontdekten wat ooit de basilica van Vitruvius was, bekend van de ‘Vitruviaanse’ man van da Vinci. Hij wordt ook de ‘oervader van architectuur’ genoemd. Architectuurhistoricus Martijn van Beek vertelt waarom deze ontdekking zo belangrijk is.
In deze onzekere tijden waarin dankzij Donald Trump het recht van de sterkste weer lijkt te gelden verhouden we ons tot een nieuwe realiteit. In onze serie 'Het recht van de sterkste' zoeken we naar de lessen uit ons verleden. Militair-ethicus Lonneke Peperkamp is te gast over Thucydides.
De Staatsloterij bestaat 300 jaar en is de oudste nog bestaande loterij ter wereld. Was de 18e‑eeuwse loterij bedoeld voor het volk, of vooral voor de staatskas? Cultuurhistoricus en loterijkenner Jeroen Salman vertelt.
Paranormale ervaringen horen al eeuwen bij de Lage Landen. Tom Hofland en Pascal van Hulst schreven er Spookologie over, een veldgids voor onze eigen geesten. Want hoe onderscheid je eigenlijk witte wieven van een doodnormale huisgeest? Tom Hofland vertelt meer.
De komeet van Halley verschijnt elke 76 jaar, genoemd naar de 17e-eeuwse ontdekker Edmond Halley. Had hij eigenlijk een andere naam moeten hebben? Sterrenkundige Simon Portegies Zwart stuitte op een monnik die de komeet al in de 11de eeuw ontdekte.
In Italië is de ‘vondst van de eeuw’ gedaan: de basilica van Vitruvius in Fano, het enige gebouw dat Vitruvius zelf heeft gebouwd. Na een eeuwenlange zoektocht is het nu eindelijk gevonden. Architectuurhistoricus Martijn van Beek vertelt waarom historici hun geluk niet op kunnen.
Dolly Parton is inmiddels 80, en in een tijd van scherpe polarisatie blijft ze een van de weinige onomstreden iconen van Amerika. Hoe laveert ze langs de politiek en hoe blijft zij voor iedereen de Queen of Country? Religiewetenschapper en Dolly‑fan Rachèl Blokhuis‑Koopman vertelt.
